โรมัน…มังสวิรัติ นักสู้แกลดิเอเตอร์

เมื่อพูดถึง ‘Gladiator’ เหล่านักสู้ซึ่งมีหน้าที่ สร้างความบันเทิงอันดุเด็ดเผ็ดมัน ให้แก่ผู้ชมในสมัย Roman หลายๆ คนคงนึกถึง ชายร่างใหญ่รูปร่างแข็งแรงหุ่นล่ำกล้ามเป็นมัดๆ นักสู้เหล่านี้ คงได้รับการบำรุงด้วยอาหารอย่างหนักหน่วง โดยเฉพาะอาหารประเทศเนื้อสัตว์ เพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อด้วย รวมทั้งอาหารบำรุงร่างกายต่างๆ

หากแต่ความจริงอันน่าตื่นตะลึงก็ทำให้ความเข้าใจในข้อนี้ตกไป จากการศึกษาโครงกระดูก Gladiator ณ เมืองโบราณ Ephesus ซึ่งแสดงให้เห็นว่า อาหารของเหล่า Ephesus เหล่านี้ ส่วนใหญ่เป็นอาหารมังสวิรัติ !! โดยบุคคลที่รับประทานอาหารประเภทนี้ถูกเรียกว่า Hordearii

โดยเมือง Ephesus เป็นเมืองโบราณสมัย Roman ในอดีตมีประชากรอาศัยอยู่มากกว่า 200,000 คน จัดเป็นเมืองขนาดใหญ่อันดับ 2 ของจักรวรรดิ Roman รองจากกรุง Rome เท่านั้นเอง

การขุดค้นของนักโบราณคดี ณ เมือง Ephesus เมื่อปี ค.ศ.1993 ค้นพบสุสานรวมทั้งโครงกระดูกชาว Roman ซึ่งมีอายุอยู่เมื่อประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 2 – 3 ทั้งชายและหญิง ทั้งประชาชนคนธรรมดาและ Gladiator ประเภทต่างๆ โดยสามารถแยกแยะได้จากลักษณะการตกแต่งของสุสาน

ศาสตร์ตราจารย์ Fabian Kanz หัวหน้าคณะนักวิจัย ร่วมด้วยนักวิจัยภาควิชานิติเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทย์แห่งกรุง  Medical University of Vienna และภาควิชามานุษยวิทยา แห่ง University of Bern พวกเขาทำการวิเคราะห์โครงกระดูก อันได้มาจากการขุด 53 โครง โดยเป็น Gladiator 22 โครง จากการใช้เครื่องมือวัดปริมาณและ Spectroscopy เพื่อนนำมาวัดสัดส่วนของ Stable isotope ratio ใน Collagen ของกระดูก

ผลจากการวิเคราะห์จึงทำให้ได้ข้อมูลว่า ชาวโรมันในเมือง Ephesus ทั้งเป็นคนธรรมดาและไม่เป็น Gladiator รับประทานอาหารประเภทพืชผักเป็นประจำทุกวัน โดยเน้นเมล็ดธัญพืช เช่น ข้าวบาร์เลย์กับข้าวสาลี เป็นอาหารหลัก รวมถึงถั่วบางประเภท มีส่วนน้อยเท่านั้นที่กินข้าวฟ่าง ซึ่งแตกต่างไปจาก Gladiator ในพื้นที่อื่นๆ นอกจากนี้ Ephesus ยังต้องดื่มเครื่องดื่ม ซึ่งมีความพิเศษกว่าชาวเมืองธรรมดา นั่นก็คือ เครื่องดื่มผสมของน้ำส้มสายชูกับขี้เถ้าที่ได้มาจากพืช จัดเป็นเครื่องดื่มที่ให้พลังงานสูง ช่วยเสร้างความแข็งแรงให้แก่ร่างกาย เครื่องดื่มชนิดนี้ไปมีหลักฐานปรากฏอยู่ในงานเอกสารทางประวัติศาสตร์ต่างๆ สามารถนำมาเปรียบเทียบได้กับยาเม็ดบำรุงร่างกายในปัจจุบัน อันอุดมไปด้วยแร่ธาตุกับวิตามินมากมาย อีกทั้งเขายังพบหลักฐานถึงการอพยพของชาวโรมันอีกด้วย

นอกจากนี้ นักวิจัยให้ความสำคัญกับเรื่องการย้ายถิ่นเป็นอย่างมาก โดยในอนาคตพวกเขาจะกระดูกของชาว Roman ในพื้นที่อื่นๆ มาศึกษาเพิ่มเติม พร้อมที่จะนำไปวิเคราะห์ร่วมกับการศึกษาด้านอื่นๆ ต่อไป รวมทั้งความเชื่อมโยงประเด็นเรื่องอาหารกับข้อมูลเฉพาะด้านอื่นๆ เช่น ช่วงเวลาที่ Gladiator กินอาหาร ที่มีความแตกต่างออกไปจากชาวเมืองธรรมดานั้น อาจเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ Gladiator ใช้ชีวิตอยู่ในโรงเรียนสอนการต่อสู้ เป็นต้น